Tekst: mgr Dominik Ziołkowski · Psychoterapeuta psycholog, pedagog
Dominik Ziołkowski jest psychologiem, psychoterapeutą i pedagogiem. Prowadzi szkolenia z Treningu Zastępowania Agresji. Rozmawiamy o pytaniu, które pada na nich najczęściej.
Prowadzi Pan szkolenia z Treningu Zastępowania Agresji. Jakie pytanie słyszy Pan od uczestników najczęściej?
Często prowadząc szkolenia z Treningu Zastępowania Agresji dostaję pytania od uczestników, skąd obecnie tyle diagnoz psychologicznych, skąd diagnozy spektrum autyzmu i ADHD. Czy jest coraz więcej osób z problemami, więcej osób ze spektrum autyzmu i ADHD? Czy to jest kwestia mody? Czy to kwestia nowych czasów i problemów cywilizacyjnych? A może po prostu jest to kwestia coraz większej świadomości rodziców, nauczycieli i specjalistów?
I co Pan sobie na nie odpowiada?
Często sam zadaję sobie takie pytania. Obserwuję dzisiejszą rzeczywistość, widzę dzieciaki na ulicach zapatrzone w smartfony, widzę dorosłych w komunikacji skrolujących kolejne social media. Świat się zmienia. Coraz trudniej w natłoku bodźców, w natłoku kolejnych przepływających przez nasz mózg informacji odnaleźć to, co naprawdę ważne. Dziś już nie spędzamy czasu ze znajomymi, sale kinowe świecą pustkami, młodzi nie robią imprez czy spotkań, nie wychodzą tak często na boisko, nie wiszą do góry nogami na symbolicznych już trzepakach. Każdy sam w swoim domu zamyka się na długie godziny, by w spokoju w swoim ciepłym wygodnym pokoju oglądać świat za ekranem, mniejszym bądź większym, ale ekranem. Nasz świat zaczyna sprowadzać się do ekranu, w którym się zamykamy, bo dostajemy w nim namiastkę wszystkiego, co nam potrzebne, a co gorsza wszystko ładnie i szybko podane w kolorowej oprawce. Dopamina nas zalewa. Ekran nas wciąga i pochłania, zaczynamy o nim myśleć i podświadomie wszędzie go szukać. Z czasem przychodzi zniechęcenie do samego siebie, widzimy na zegarze, jak upływają kolejne godziny, jak życie umyka nam między palcami. Ale często jest już za późno, często po wielu miesiącach nie umiemy, nie wiemy gdzie i jak, czy po prostu już nie chcemy szukać ratunku. Już nie potrzebujemy relacji, które są dla nas wyzwaniem, które są nieprzewidywalne, w których nie czujemy się pewnie.
Dlaczego akurat ekran?
Człowiek potrzebuje poczucia bezpieczeństwa. Pierwszą i najważniejszą naszą potrzebą jest potrzeba bezpieczeństwa. I właśnie to pozorne bezpieczeństwo mamy w swoim smartfonie. Wiemy, co nas tam czeka, w pełni kontrolujemy to, co się tam dzieje. Ale tylko pozornie. To smartfon nas kontroluje, to smartfon i wielkie big techy i stosowane przez nie algorytmy używają nas do swoich celów. A my pozostajemy pod ich wpływem.
Więc która odpowiedź jest prawdziwa — moda, większa świadomość, czy naprawdę więcej problemów?
Czy świat się zmienia i doświadczamy nowych problemów cywilizacyjnych? Tak. Czy jesteśmy bardziej świadomi? Tak. Czy ulegamy modom? Tak. Czy mamy więcej problemów? Tak. Wszystko to prawda. I prawda jest też taka, że oddalamy się od siebie. Wpadamy w depresje, boimy się świata, doświadczamy ataków paniki, mamy lęki społeczne, izolujemy się od ludzi. Pogubieni szukamy pomocy. I dobrze. Musimy się ratować. Są miejsca i ludzie, którzy mogą nam pomóc. Są miejsca i ludzie, przy których poczujesz się ważny, potrzebny i wysłuchany.
Co z tego wynika dla kogoś, kto właśnie usłyszał taką diagnozę?
Tak, mamy obecnie więcej diagnoz. Coraz więcej osób wraca od psychiatry z informacją, że mają spektrum autyzmu i ADHD. A powodów takiej sytuacji jest mnóstwo. Nie bójmy się tego. Żyjemy w tym świecie, innym niż kiedyś. Możemy w nim pełniej i mądrzej żyć. Tylko trzeba postawić pierwszy krok.
Gdzie postawić ten pierwszy krok
- Terapia spektrum autyzmu i zespołu Aspergera w Warszawie — dla dzieci i dorosłych.
- Trening Umiejętności Społecznych (TUS) — zajęcia grupowe dla dzieci, młodzieży i dorosłych.
- Wolne terminy konsultacji — pierwsza rozmowa, od której zaczyna się wszystko inne.
